Nauka
16.12.2020 - online

Jak być feministką i tradycyjną Żydówką?

fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

Zapraszamy na drugi wykład online z cyklu Distinguished Lectures online. Tym razem profesorka Susannah Heschel prześledzi historię żydowskiego feminizmu oraz omówi problemy, z jakimi borykają się żydowskie feministki, a także przedstawi niektóre zagadnienia z dziedziny studiów żydowskich, w których uwzględniono teorię genderową i feministyczną.

Żydowski feminizm, dążenie do praw człowieka dla kobiet w ramach judaizmu, jest w istocie ruchem na rzecz stworzenia feministycznego judaizmu. Ślady tych starań można znaleźć już w Biblii i Talmudzie, prześledzić je można od starożytności do dnia dzisiejszego. Wykład Susannah Heschel poświęcony będzie najnowszej historii feminizmu żydowskiego, która zaczęła się kształtować w latach 60. XX wieku w Stanach Zjednoczonych i rozwijała się w kolejnych dekadach, obejmując coraz większą liczbę społeczności żydowskich jak również naukowców i intelektualistów. 

Żydowski Ortodoksyjny Związek Feministyczny [Jewish Orthodox Feminist Alliance] świętował ostatnio jedno ze swoich największych osiągnięć - wyświęcenie ortodoksyjnych kobiet na rabinki, które dołączają do grona kobiet rabinek we wszystkich innych odłamach współczesnego judaizmu. Dotychczas wiele badań poświęcono historii kobiet żydowskich, rozwinęto też feministyczną hermeneutykę służącą do interpretacji literatury biblijnej i rabinicznej. Niektóre dziedziny życia żydowskiego takie jak kontrola mężczyzn nad rozwodami i marginalizacja kobiet w rosnącej społeczności ultra-ortodoksyjnych Żydów pozostają jednak niezmienne. 

Susannah Heschel jest profesorką, kierowniczką programu Studiów Żydowskich w Dartmouth College w USA. Jest autorką książek „Abraham Geiger i żydowski Jezus”, „Jezus aryjski: Teologowie Chrześcijańscy i Biblia w nazistowskich Niemczech”, oraz „Jüdischer Islam: Islam i jüdisch-deutsche Selbstbestimmung”. Jest współredaktorką, wraz z Umarem Ryadem, książki „ Muzułmańska recepcja europejskiego orientalizmu”. W czasie studiów redagowała jedną z pierwszych książek na temat żydowskiego feminizmu; dziś teoria feministyczna nadal inspiruje jej badania. Wspólnie z Sarah Imhoff pracuje aktualnie nad książką pt. „ Studia żydowskie i kwestia kobiet”. Otrzymała cztery honorowe tytuły, była stypendystką Fundacji Carnegie, Fundacji Forda, Narodowego Centrum Humanistycznego, Fundacji Guggenheima i Wissenschaftskolleg zu Berlin.

Karolina Szymaniak jest adiunktką na Wydziale Studiów Żydowskich Uniwersytetu Wrocławskiego oraz pracowniczką naukową Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Jej zainteresowania naukowe obejmują współczesną literaturę jidysz, polsko-żydowskie stosunki kulturowe, politykę pamięci, teorie modernizmu i awangardy. Poza nauczaniem języka i kultury jidysz w Polsce i Europie, pracowała jako konsultantka w Muzeum Historii Żydów Polskich i Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Łodzi. Jej książka o polsko-jidyszowej pisarce modernistycznej Deborze Vogel ukazała się w 2006 roku w Polsce. Była współredaktorką książek: „Warszawska awangarda jidysz”, „Dialog poetów”, „Montaże. Debora Vogel i Legenda Nowego Miasta” oraz „Moja dzika koza. Antologia poetek jidysz”. Redaktorka tekstów pisanych w getcie warszawskim przez Rachelę Auerbach, za które otrzymała Nagrodę Historyczną tygodnika Polityka w 2016 roku.

 

Wykład odbywa się w ramach Global Education Outreach Program

Program GEOP możliwy jest dzięki wsparciu Taube Philanthropies, The William K. Bowes, Jr. Foundation oraz Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce